Bij een burn-out ben je zowel mentaal als fysiek uitgeput. Het is een extreme vorm van vermoeidheid. Een vermoeidheid die niet over gaat door eerder naar bed te gaan. Een vermoeidheid die er iedere dag is en je de zin en energie om dingen te ondernemen wegneemt. Het herstellen van een burn-out is iets wat veel tijd kost. In dit artikel bespreken we hoe je van een burn-out kunt herstellen.

Klachten bij een burn-out

  • Een extreme vermoeidheid. Deze vermoeidheid is lichamelijk het meest aanwezig maar deze is ook geestelijk.
  • De geestelijke vermoeidheid is te merken aan concentratie problemen en moeite om dingen te onthouden
  • Prikkelbaar
  • Slaapproblemen
  • Snel emotioneel
  • Een opgejaagd gevoel
  • Piekergedachten
  • Hoofdpijn
  • Hartkloppingen
  • Buikpijn
  • Maagklachten
  • Pijn op de borst
  • Een gevoel van machteloosheid
  • Het geval de grip op situaties en het leven te verliezen
  • Niet meer de energie hebben om de dagelijkse verplichtingen te kunnen doen en niet meer kunnen voldoen aan de (sociale) verwachtingen die anderen van je hebben

Hoe ontwikkeld een burn-out zich?

Een burn-out heb je niet van de ene op de andere dag. Hier gaat een heel proces aan vooraf. Het kan wel jaren duren voordat je uiteindelijk in een burn-out beland. Meestal gaat er een periode van roofbouw aan een burn-out vooraf. Dit is iets wat je niet altijd hoef te merken. Soms wordt gedacht dat een burn-out het resultaat is van hard moeten werken in een functie die je niet leuk vindt. Maar soms kan je ook roofbouw plegen omdat je enthousiast bent over iets en het graag doet. Dit zonder rust te nemen.

Een burn-out heeft te maken met chronische stress. Stress kan rare dingen met het lichaam doen en zeker als deze stress eigenlijk dagelijks aanwezig is.

Stress heeft een functie. Stress is een reactie op (dreigend) gevaar. Het zorgt voor de aanmaak van hormonen zoals adrenaline. De aanmaak van adrenaline zorgt ervoor dat het hart sneller gaat kloppen en de ademhaling sneller gaat. Hierdoor kan je meer zuurstof naar de spieren transporteren. Dit stelt je instaat om bij gevaar te vluchten of te vechten. Zodra het gevaar weg is dan maakt je lichaam een hormoon aan om de effecten van de adrenaline weer te neutraliseren. Zo kan de ademhaling en de hartslag weer normaal worden. Dit hormoon is cortisol.

Het lichaam reageert op iedere dreiging met de aanmaak van adrenaline en maakt geen onderscheid tussen soorten dreigingen. Zo wordt er adrenaline aangemaakt als we op straat overvallen worden maar ook als we vandaag een deadline op het werk moeten halen. De adrenaline zorgt ervoor dat we de deadline kunnen halen. Het geeft ons meer zuurstof zodat we alerter zijn en helderder kunnen nadenken.

Als we dagelijks onder grote werkdruk staan dan krijgen we een situatie dat het lichaam constant bezig is met het aanmaken van adrenaline en het aanmaken van cortisol, om de adrenaline weer te neutraliseren. Cortisol wordt aangemaakt in de bijnieren en als deze constant cortisol moeten aanmaken dan raken deze uitgeput. Deze uitputting is fysiologisch gezien wat een burn-out veroorzaakt.

Herstellen

Om te kunnen herstellen van een burn-out is het belangrijk om allereerst inzichtelijk te hebben wat de burn-out heeft veroorzaakt. De eerste verdachte is de werkdruk. Maar dit hoeft niet altijd het geval te zijn. Werk is iets wat voor chronische stress kan zorgen maar er zijn tal van andere zaken die voor chronische stress kunnen zorgen. Zo kan je zorgen hebben over je gezondheid of de gezondheid van een naaste. Of je hebt stress omdat je de schuldeisers van je af moet zien te houden, omdat je eigen bedrijf niet loopt zoals je verwacht had bijvoorbeeld. Een andere bron van stress kan een relatie zijn waarin veel spanningen zijn.

Als je vastloopt in piekergedachten dan kan het goed zijn om professionele hulp in te schakelen. Die van een psycholoog bijvoorbeeld. Deze kan je helpen je gedachten op een rijtje te zetten en je inzichten geven in mogelijke oplossingen. Soms is er een buitenstaander voor nodig om tot bepaalde inzichten te komen.

In veel gevallen zal het werk voor de nodige spanningen zorgen. Hierin zal een oplossing gevonden moeten worden. Een andere baan kan een oplossing zijn maar dit kan soms ook betekenen dat je minder gaat verdienen waardoor er spanningen en zorgen over de financiële situatie kunnen ontstaan. Er kan onderzocht worden of een andere invulling van de functie mogelijk is of dat bepaalde, belastende taken, uit handen gegeven kunnen worden.

Voeding speelt ook een belangrijk rol binnen het herstelproces. Slechte voeding zijn fysiologische vormen van stress voor het lichaam. Het is daarom goed om fastfood, frisdrank, snoep, chocolade en koek te vermijden. Dit zijn voedingsmiddelen die veel suikers en/of geraffineerde koolhydraten bevatten. Deze verstoren de bloedsuikerspiegel en zorgen voor hevige schommelingen in de bloedglucose. Dit is een vorm van fysieke stress en legt een groot beslag op de herstelcapaciteit van het lichaam.

Om te kunnen herstellen heeft het lichaam voedingsstoffen nodig. Een breed spectrum aan vitamines en mineralen. Voor het herstel zijn vitamine C, vitamine E en de B vitamines belangrijk. Belangrijke mineralen zijn magnesium, mangaan en zink. Het is daarom goed om een gevarieerd en gezond te eten.

Een goed bioritme is ook belangrijk. Het is daarom goed om vasten tijden aan te houden waarop je naar bed gaat. En misschien nog wel belangrijker: vaste tijden waarop je opstaat. Ook al heb je niet goed kunnen slapen dwing je het lichaam in een bioritme door op dezelfde tijden op te staan. Dit helpt voor een goede aanmaak van cortisol, de juiste hoeveelheden op de juiste momenten.